Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΩΣ ΠΡΟΣΩΠΟ

Κρίση και επίκριση διά σχολίου επί του προηγουμένου μου άρθρου: ΤΟ ΕΝΥΠΟΣΤΑΤΟΝ ΦΩΣ ΚΑΙ Η ΘΕΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΤΩΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ

Ο Κυπριανός Χριστοδουλίδης ανήρτησε το παρακάτω σχόλιο:

Kyprianos Christodoulides25 Ιανουαρίου 2016 – 2:50 μ.μ.

κχ
Όλα καλά, όλα σωστά, εκτός από αυτό : [“Σκότος” εδώ είναι “Ουσιαστικό”, το Ενυπόστατο Σκοτάδι. Είναι το Πρόσωπο, ο Εωσφόρος ως τέως “Άγγελος Φωτός”, νυν δε Πατήρ του Ψεύδους και Υπόσταση του Σκότους]

Ο εκπεσών εωσφόρος είναι ανυπόστατος, δεν έχει Πρόσωπο. Στο Κεφάλαιο 18, Περί Διαβόλου και δαιμόνων, ο Όσιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός γράφει :

“Οὐκ ἔχουσι τοίνυν ἐξουσίαν κατά τινος οὐδὲ ἰσχὺν, εἰ μὴ ἐκ Θεοῦ οἰκονομικῶς συγχωρούμενοι, ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰώβ, καθάπερ ἐπὶ τῶν χοίρων ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ γέγραπται. Παραχωρήσεως δὲ Θεοῦ γινομένης καὶ ἰσχύουσι καὶ μεταβάλλονται καὶ μετασχηματίζονται, εἰς οἷον θέλουσι σχῆμα κατὰ φαντασίαν.”. Τώρα έχουμε τα ούφο.

Ας μην ξεχνάμε ότι όφις (φίδι) εξαπάτησε την Εύα μιλώντας με ανθρώπινη λαλιά. Πρόσωπο, δηλαδή, έμμορφη υλική υπόσταση ανθρώπου δεν έχει το κακό, η αμαρτία, διότι πάλι κατά τον Όσιο Δαμασκηνό, “οὐδὲν γὰρ ἕτερόν ἐστι τὸ κακὸν εἰ μὴ τοῦ ἀγαθοῦ στέρησις”. Το αγαθό, δηλαδή, μόνο ο άγιος Θεός, έχει υπόσταση (Πρόσωπο), αναπόφευκτα δε, η στέρηση του αγαθού συνεπάγεται και στέρηση του Προσώπου. Βεβαίως, πρόσωπο έχουμε όλοι οι άνθρωποι, αλλά με το θάνατο, το πρόσωπο που έχουμε μένει μόνο … σε φωτογραφία. Χάνεται. Πέρα δε από αυτό, μη μας διαφεύγει και η Νομική έννοια του προσώπου.

Ο Όσιος Πέτρος ο Δαμασκηνός, σε συμφωνία με τον άγιο Ιωάννη Δαμασκηνό, μας πληροφορεί ότι ο Εωσφόρος “πρωτοστάτης τῆς περιγείου τάξεως καὶ τῆς γῆς τὴν φυλακὴν ἐγχειρισθεὶς παρὰ Θεοῦ”, φθόνησε τον άνθρωπο και στράφηκε κατά του Θεού, επειδή στερήθηκε την υλική υπόσταση.

Έκτοτε, με τις γνωστές μεθόδους του, υποδυόμενος ακόμη και άγγελο του φωτός, χρησιμοποιεί τον άνθρωπο (ενσωματώνεται με αυτόν) κατά του Θεού. Τώρα μάλιστα διαβάλλει την αγάπη, το έλεος του αγίου Θεού, με τα ισλαμικά στίφη προσφύγων προερχόμενα από χώρες που καταστρέφουν τα δικά του όργανα. Βεβαίως, διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα, αν οι αγαπολόγοι του Φαναρίου και του Βατικανού δεν είχαν προσχωρήσει στο Σιωνισμό. Είναι ο Οικουμενισμός.”

————————————————————————————–

 

Απάντησή μου:

Ειλικρινά μου κάνει εντύπωση η τολμηρή, προκλητική και λίαν επικίνδυνη σιγουριά με την οποία εκφράζεσαι, κρίνεις και επικρίνεις, ως κάποια αυθεντία επί του θέματος. Δεν σε εριωνεύομαι. Σέβομαι το πρόσωπό σου και την ειδικότητά σου. Θα σε ρωτήσω όμως κάτι – κι έχει σημασία αυτό, για μένα τουλάχιστον, για αυτό και το ρωτώ: Είσαι θεολόγος;

Από τη δική μου σκοπιά, δεν θα τολμούσα ποτέ να σε κρίνω ως επιστήμονα ιατρό, με συγκεκριμένη ειδικότητα, χωρίς καν να έχω σπουδάσει το ίδιο αντικείμενο ή να έχω κάποια μακροχρόνια ειδικότητα επί του θέματος και χωρίς να μπορώ να στηρίξω τις επικρίσεις μου με βάσιμα επιχειρήματα και παραπομπές.

Αυτό βεβαιώς, δεν σημαίνει πως όσοι δεν είναι θεολόγοι δεν δικαιούνται να εκφέρουν γνώμη. Αλοίμονο. Άλλο πράγμα όμως η εκφορά της γνώμης και άλλο το υπεροπτικό πνεύμα διορθώσεως, ελέγχου και ακρίτου κριτικής, χωρίς να έχω εκ των προτέρων σπουδάσει εις βάθος το αντικείμενο η έστω να το γνωρίζω καλά, χωρίς να έχω επίγνωση και όχι γνώση επιφανειακή.

Από την άλλη όμως, δεν θέλω να παρεξηγηθώ. Δεν θέλω να πω με όλα αυτά πως δεν επιδέχομαι έλεγχο ή διόρθωση. Άπαγε. Είμαι τρεπτός και πεπτοκώς, όθεν υπόκειμαι στο ενδεχόμενο του ανθρωπίνου λάθους και της αστοχίας. Είπα όμως, σημασία έχει, για μένα τουλάχιστο, με ποιό πνεύμα λογοκρίνει κανείς κάποιον και υπό ποία ιδιότητα, αξιοπιστία και ειδικότητα. Αυτά ως εισαγωγικά.

Πρώτον, ξεκινάς την επίκρισή σου με μία φοβερά επικίνδυνη δήλωση, και χωρίς να το θέλεις, θέτεις τον ευατό σου στο ευπερίστατο χώρο της πλάνης. Γράφεις: “Ο εκπεσών εωσφόρος είναι ανυπόστατος, δεν έχει Πρόσωπο.” Προφανώς συγχέεις το πρόσωπο με την υπόσταση, και “ὁ συγχέων τὸ πρόσωπο μὲ τήν ὑπόσταση ἐντάσσεται στήν αἵρεση τοῦ Σαβελλιανισμοῦ.”(Άγ. Ἀμφιλόχιος ἐπίσκοπος Ἰκονίου 340-395,46).

Υπάρχει και η σύγχρονη αίρεση η οποία πρεσβεύει ότι “ο διάβολος δεν είναι πρόσωπο αλλά απλώς η προσωποποίηση των κακού!” Αυτή η δεινή πλάνη ακούγεται και από στόματα επισκόπων. Τους βολεύει…

Οι Άγιοι Πατέρες ανέτρεψαν αυτήν την αίρεση και δίδαξαν πως ο διάβολος είναι πρόσωπο δημιουργημένο εκ Θεού ως υπέρτατος άγγελος με διάσταση πνευματική και υπόστατη λειτουργική. Με την πτώση του έχασε την μυστηριακή κοινωνία με τον Δημιουργό του, τον Οποίο φθόνισε και επιδίωξε να ανατρέψει. Τιμωρήθηκε και μεταστράφηκε σε διαβολικό, μοχθηρό, σιχαμερό και σκοτεινό πνεύμα, εχθρός του Θεού και των πλασμάτων Αυτού. Ο Εωσφόρος, ως πρόσωπο, έχει αυτεξούσιο, το οποίο και αυτό είναι υποστατικό ιδίωμα. Η ελεύθερη βούληση είναι υψίστη δωρεά της Τρις-υποστάτου Θεότητος.

Δεύτερον, χρησιμοποείς ως δήθεν επιχείρημα (ατυχέστατο και παραπλανητικό) ένα κείμενο του προσφιλούς μου Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, από το φοβερά έξοχο, δυναμικό και πλήρως διαφωτιστικό του Βιβλίο “Έκδοσις Ακριβής της Ορθοδόξου Πίστεως”, ο οποίος στο 18ο Κεφάλαιο “Περί Διαβόλου και δαιμόνων”, γράφει:

“Οὐκ ἔχουσι τοίνυν ἐξουσίαν κατά τινος οὐδὲ ἰσχὺν, εἰ μὴ ἐκ Θεοῦ οἰκονομικῶς συγχωρούμενοι, ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰώβ, καθάπερ ἐπὶ τῶν χοίρων ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ γέγραπται. Παραχωρήσεως δὲ Θεοῦ γινομένης καὶ ἰσχύουσι καὶ μεταβάλλονται καὶ μετασχηματίζονται, εἰς οἷον θέλουσι σχῆμα κατὰ φαντασίαν.”

Δεν λέγει ΠΟΥΘΕΝΑ ότι “ο διάβολος δεν είναι πρόσωπο!” Και για να το μεταφράσουμε για τους αγαπητούς μας αναγνώστες, με λίγα λόγια λέγει πως οι δαίμονες δεν έχουν από μόνοι τους δική τους αυθύπαρκτη εξουσία αλλά μόνο αυτήν την οποία τους δίδεται κατ’ οικονομίαν από τον Θεό, όπως έγινε με τον Ιώβ, κατά παραχώρησιν πάντοτε του Θεού, οι δαίμονες πειράζουν τον άνθρωπο. Ακόμη και αυτός ο Σατανάς, στο Σαραντάρειο Όρος, επιχείρησε ανεπιτυχώς βέβαια, να πειράξει τον Θεάνθρωπο Χριστό κατόπιν αδείας του Ιδίου του Χριστού.

Αυτό όμως ΔΕΝ ακυρώνει την υπόσταση, ύπαρξη και οντότητα του Σατανά. Το ότι “μεταβάλλονται καὶ μετασχηματίζονται, εἰς οἷον θέλουσι σχῆμα κατὰ φαντασίαν”, αυτό δεν σημαίνει πως η υπόστασή του είναι κατά φαντασίαν, αλλά τα εκάστοτε ΣΧΗΜΑΤΑ με τα οποία “μετασχηματίζεται” ως “Άγγελος Φωτός”, ως “Παναγία Θεοτόκος” ακόμη και ως ο “ίδιος ο Χριστός”, αυτά τα σχήματα δεν είναι υποστατά, υπαρκτά, με ουσία και φύση, αλλά “κατά φαντασίαν”. Όσο για τα “ούφο” που αναφαίρεις, ναι είναι και αυτά “παιχνίδια δαιμονικά” και όχι πρόσωπα, οντότητες μιας άλλης διαστάσεως, μιας άλλης γης, μιας άλλης δημιουργίας. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο.

Το τρίτο επιχείρημα που προβάλλεις, για τον όφι (φίδι) εξαπάτησε την Εύα, στηρίζει αυτό που είπα προηγουμένως. Ο διάβολος δεν είναι φίδι, αλλά χρησιμοποίησε τη φωνή του φιδιού (“και αυτό το φίδι ως ζώο τιμωρήθηκε διότι δάνεισε τη φωνή του στον Εωσφόρο” όπως λέγει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, και μάλιστα πολύ συχνά ο διάβολος μετασχηματίζεται την εικόνα του όφεως. Αυτός ο φίλτατος (φαβορί) για αυτόν μετασχηματισμός δεν αίρει την διάσταση, οντότητα, ύπαρξη και προσωπικότητα του διαβόλου.

Το τέταρτο επιχείρημά σου, συνιστά δική σου λανθασμένη μετάφραση (ακούσια, θέλω να πιστεύω) η οποία θα έλεγα είναι ανεπίτρεπτη για άνθρωπο του δικού σου επιπέδου. Γράφεις: “Πάλι κατά τον Όσιο Δαμασκηνό, “οὐδὲν γὰρ ἕτερόν ἐστι τὸ κακὸν εἰ μὴ τοῦ ἀγαθοῦ στέρησις”. Η μετάφρασή σου είναι λίαν λανθασμένη και άσχετη με το αντικείμενο. Λέγεις: “Το αγαθό, δηλαδή, μόνο ο άγιος Θεός, έχει υπόσταση (Πρόσωπο), αναπόφευκτα δε, η στέρηση του αγαθού συνεπάγεται και στέρηση του Προσώπου.” Δεν γνωρίζω από που κι ως που το συμπεραίνεις αυτό, αλλά εδώ ο Άγιος ΔΕΝ λέγει κάτι τέτοιο. Για να είμαστε όμως πιστοί στο πρωτότυπο κείμενο και να μην αδικούμε τον Άγιο, ας το μεταφράσουμε ορθώς: “Το κακό δεν είναι τίποτε άλλο από την στέρηση (έλλειψη, ανυπαρξία) του αγαθού (του καλού)”, ΟΧΙ την “στέρηση του Προσώπου…” (ή της υποστάσεως εν προκειμένω).

Δηλαδή, όταν ένας άγγελος ή κάποιος άνθρωπος στερείται αγαθοσύνης και δικαιοσύνης (το αγαθό συχνά μεταφράζεται από την Γραφή και τους Πατέρες ως “δίκαιο”) τότε γεννάται στην ύπαρξή του (την υπόστασή του) το κακό, η κακή προαίρεση και καταλαμβάνεται από το κακό (συχνά δαιμονίζεται). Αυτή η υπερίσχυση του κακού έναντι του αγαθού, του δικαίου, δεν σημαίνει την “στέρηση”-απάλλειψη-διαγραφή του προσώπου. Εάν θέλει κι αν διαθέτει βούληση, τότε δύναται εξ’ όλης της καρδίας, εξ’ όλης της ψυχής, της ισχύος και της διανοίας να πολεμήσει το κακό και να ασπαστει το αγαθό, το δίκαιο, το αγνό.

Το πέμπτο επιχείρημά σου είναι (επί το ευγενέστερον) απορριπτέο. Γράφεις: “Βεβαίως, πρόσωπο έχουμε όλοι οι άνθρωποι, αλλά με το θάνατο, το πρόσωπο που έχουμε μένει μόνο … σε φωτογραφία. Χάνεται.” Τα έχεις κυριολεκτικά μπερδέψει και μπερδεύεις και το κοινό. Εδώ ΔΕΝ μιλάμε για το σαρκικό πρόσωπο το οποίο όπως λες “μένει μόνο … σε φωτογραφία” αλλά το πρόσωπο το πνευματικό που μας δόθηκε από τους γονείς μας και τους πνευματικούς μας. ΔΕΝ “είμαστε” Πρόσωπο, αλλά ΕΧΟΥΜΕ πρόσωπο και αυτό διαμορφώνεται αναλόγως με την ανατροφή, την νουθεσία και την νοοτροπία. Αυτό ΔΕΝ “χάνεται” αλλά θα το πάρουμε μαζί μας με τα πνευματικά μας σώματα όταν δεν θα βλέπουμε πλέον “εν εσόπτρω και εν αινίγματι” αλλά ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΟ!

Όσο για το έκτο σου επιχείρημα, την “Νομική έννοια του προσώπου” ούτε καν την σχολιάζω…

Με το έβδομο και τελευταίο επιχείρημά σου, υπάρχει πρόβλημα και μάλιστα σοβαρό. Γράφεις: “Ο Όσιος Πέτρος ο Δαμασκηνός, σε συμφωνία με τον άγιο Ιωάννη Δαμασκηνό, μας πληροφορεί ότι ο Εωσφόρος (εδώ ανοίγεις τα εισαγωγικά που σημαίνει παραπέμπεις στα αυτούσια λόγια του Οσίου) “πρωτοστάτης τῆς περιγείου τάξεως καὶ τῆς γῆς τὴν φυλακὴν ἐγχειρισθεὶς παρὰ Θεοῦ”, (αλλ’ εδώ κλείνεις τα εισαγωγικά που σημαίνει: ή κάνεις δικά σου συμπεράσματα η παρερμηνεύεις τον Όσιο) φθόνησε τον άνθρωπο και στράφηκε κατά του Θεού, επειδή στερήθηκε την υλική υπόσταση.
Πουθενά δεν συνάγεται από το αρχαίο κείμενο η αιτιολόγησή σου: “στράφηκε κατά του Θεού, επειδή στερήθηκε την υλική υπόσταση”. ΔΕΝ στράφηκε κατά του Θεού επειδή στερήθηκε την υπόσταση, αυτή την ΕΙΧΕ και την έχει. Αλλά η φράση “υλική υπόσταση” είναι αντιφατική. Η Υπόσταση που έχουμε δεν είναι “υλική”. Εάν εννοείς την ύλη ως σάρκα, βεβαίως δεν του δόθηκε σάρκα του διαβόλου ούτε ΚΑΝ η δύναμη να μπορεί από μόνος του να σαρκωθεί (εις αισχρήν απομίμησιν και γελοίο “πηθικισμό” όπως λέγουν οι Πατέρες).

Εάν ανοίξεις την Δογματική της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας, του Αειμνήστου Χρήστου Ανδρούτσου, του μεγαλυτέρου Δογματολόγου-Θεολόγου του αιώνος μας, εκεί θα δεις πως ο διάβολος είναι υπόσταση κι έχει πρόσωπο, όπως όλοι οι Άγγελοι Θεού. “Εκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε” (Ψαλμ. 109, 3). Επίσης, “ὅτε ἐγενήθησαν ἄστρα, ᾔνεσάν με φωνῇ μεγάλῃ πάντες ἄγγελοί μου.” (Ιώβ, λη’ 7). Στην Ορθόδοξη Θεολογία, η Υπόσταση δηλώνει ύπαρξη αληθινή, μία ὀντολογικὴ πραγματικότητα κι’ όπως είπε κι’ο Πλωτίνος, “αυτή η ενυπόστατη ύπαρξη συνδέεται συνεκτικά με μία άλλη”. Βεβαίως, “άλλο Πρόσωπο αλλ’ όχι άλλος Θεός” (Μέγας Αθανάσιος).

Ο φέρων την αυγήν Εως-φόρος, πριν να πέσει από το θρόνο του, ήταν ο πρώτος τη τάξει Άγγελος με ασύγκριτη δόξα, εξουσία, δύναμη, λαμπρότητα, σοφία, ομορφιά και τελειότητα: «Από την ημέρα που πλάστηκες μέχρι την ημέρα που αμάρτησες ήσουν τέλειος στη συμπεριφορά σου» (Ιεζεκιήλ κ’15). Πρόσεξε αυτά τα τρία: “Δόξα, ομορφιά και τελειότητα”. Ο Προφήτης Ιεζεκιήλ το αποκαλύπτει: «επειδή είχες (υψίστη, ασύγκριτη) ομορφιά, για αυτό και υπερηφανεύτηκες, επειδή είχες μεγάλη δόξα η σοφία σου διαφθάρθηκε».

Ο Άγιος Ἀθα¬νά¬σιος ο Μέγας αποφαίνεται θεωρώντας τους όρους “δόξα, δύναμη, τάξη” ως συνώνυμα της υποαστάσεως, (Ἐπιστολὴ περὶ τῶν γενομένων ἐν τ Ἀριμίνῳ τῆς Ἰταλίας καὶ ἐν Σελευκείᾳ τῆς Ἰσαυρίας συνόδων 23, 6. Πρβλ. Μ. Βασιλείου, Κατὰ Σαβελλιανῶν, ὁμιλ. ΚΔ’, MPG 31, 608).

Ως όντα πνευματικά και ασώματα, οι Άγγελοι διαχωρίζονται σε τάξεις και έχουν δόξα, δύναμη και σχετική τελειότητα. Η τελειότητα εστί ίδιον του μόνου τελείου και Υπερ-τελείου Θεού! (και όχι αποκλειστική ιδιότητα της “Μείζωνος και Υπερτελείας Συνόδου” του αιρεσιάρχου πατριάρχου Βαρθολομαίου). Μαζί με τους Αγγέλους καλούμαστε και εμείς να επιδιώκουμε και να ποθούμε την τελειότητα:”῎Εσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι, ὥσπερ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς τέλειός ἐστιν.” (Ματθ. 3′ 48).

Ο Μέγας Βασίλειος υπογραμμίζοντας την υπόσταση των αγγέλων, λέγει: “Έχουσι με εν προαιρέσει το αυτεξόυσιον, ουδέποτε δ’ εκ της του όντως αγαθού προσεδρείας εκπίπτουσι…τελείωσις δε αγγέλων αγιασμός και η εν τούτω διαμονή” (Περί Αγίου Πνεύματος, 16).

Ακόμη και αυτός ο αγιασμός δύναται να καταστεί δυνατός εφ’ όσον υπάρχει υπόσταση και πρόσωπο να την καλλιεργήσει. Οι Άγγελοι Θεού, διά του προσώπου τους βλέπουν το Πρόσωπον του Πατρός! Φοβερόν! “οἱ ἄγγελοι αὐτῶν ἐν οὐρανοῖς διὰ παντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς” (Ματθ. 18, 10).

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης στο έργο του Περί του Βίου Μωησέως διασαφηνίζει πως μας ακολουθούν ισοβίως δύο ειδών άγγελοι, “ο της δικαιοσύνης και έτερος της πονηρίας”. Η δικαιοσύνη είναι υποστατικό ιδίωμα αποκλειστικό του Όντως Δικαίου και Αγαθού Θεού, ως Πηγή κάθε δικαιοσύνης και αγαθότητος. Η πονηρία είναι ενέργεια προσωπική του Σατανά, ως σκοτεινού, διαβολικού Προσώπου.

Κύριο αίτιο της πτώσεως του διαβόλου είναι η υπερηφάνεια και η αλαζονεία. Και τα δύο τούτα, είναι ιδιώματα προσωπικά και χαρακτηριστικά κακής βουλήσεως. Η βούλησις και αυτή, υποστατικό ιδίωμα και Θεϊκή δόσις αγαθή. Μόνο μία οντότητα με υπόσταση και ελεύθερη βούληση μπορεί να κάνει επιλογή.

Μη σου φανεί παράξενο, ο Μέγας Χρήστος Ανδρούτσος, καταγράφει μια μεγάλη και σπάνια αλήθεια την οποία “αποσιωπούν” οι ηθικιστές και αρνητές του διαβόλου ως Προσώπου (πίστεψέ με, ΔΕΝ υποννοώ εσένα Κυπριανέ). Στο 25ο Κεφάλαιο Σελ. 129 Περί διαβόλου, η κυρίαρχη κατακλείδα περί προσώπου του διαβόλου είναι η εξής:

“Οι δαίμονες είναι αναγκαίον συστατικόν του όλου Χριστιανικού Συστήματος, α τε κατά την Αγίαν Γραφήν του Ιησού ελθόντος, “όπως καταλύση τα έργα του Σατανά”. Άλλως δε, εάν ο άνθρωπος είνε δεκτικός απολυτρώσεως και σωτηρίας εν Χριστώ, τούτο οφείλεται, ως γνωστόν, εις το ότι ο άνθρωπος δεν εγένετο κακός αφ’ εαυτού, αλλά παρωρμήθη έξωθεν υπό του δαίμονος, της κυρίας του κακού πηγής. Η ύπαρξις λοιπόν των δαιμόνων είνε κατά τον λόγον τούτον αναγκαία προυπόθεσις του δυνατού της σωτηρίας των ανθρώπων.”

Εύχομαι αυτά να λύνουν το θέμα που προέκυψε “ως μη ώφειλε”.

Leave a Reply